Verduurzamen begint zelden bij een plan en meestal bij een ergernis. Een koude kamer, een tochtende voordeur of een cv-ketel die op leeftijd is. De vraag is dan wat je als eerste doet, en het antwoord hangt in Amersfoort sterk af van het bouwjaar van je huis en van de wijk waarin het staat.
De volgorde die altijd klopt
Eerst de schil, dan ventilatie, dan opwekking, dan pas de verwarming. Isoleer dak, vloer, spouw en glas voor zover dat kan, zorg daarna dat er genoeg frisse lucht binnenkomt, leg vervolgens zonnepanelen als het dak dat toelaat en vervang als laatste de verwarming. Wie andersom begint, zet een warmtepomp in een huis dat er niet klaar voor is en betaalt twee keer.
Per bouwperiode
- Vooroorlogs, zoals in het Soesterkwartier en de zuidelijke wijken. Vaak geen spouw, dus dak, vloer en glas eerst, en aandacht voor vocht.
- Jaren vijftig en zestig, zoals de Kruiskamp, Liendert en Rustenburg. Wel spouw, dus spouwisolatie levert snel resultaat, en daarna dak en glas.
- Jaren zeventig en tachtig, zoals Schothorst en Zielhorst. Basisisolatie aanwezig maar dun, dus naisoleren en installaties vervangen.
- Jaren negentig, zoals Kattenbroek en Nieuwland. Redelijke schil, dus richt je op installaties, ventilatie en zonnepanelen.
- Recent, zoals de nieuwste delen van Vathorst. Vaak al zonder aardgas, dus optimaliseren in plaats van verbouwen.
De binnenstad en monumenten
Woon je in een monument of in het beschermde stadsgezicht, dan is verduurzamen maatwerk en vaak vergunningplichtig. Voorzetramen, isolerend glas in bestaande roeden, isolatie van binnenuit en zonnepanelen op een niet-zichtbaar dakvlak zijn de routes die meestal wel kunnen. Overleg vroeg met de gemeente, want een goed voorbereid plan wordt sneller goedgekeurd dan een aanvraag die achteraf wordt bijgesteld.
Ventilatie vergeten is de klassieke fout
Een goed geïsoleerd huis zonder frisse lucht wordt een vochtig huis. In oudere woningen kwam de ventilatie door kieren, en als je die dichtmaakt moet je die lucht ergens anders binnenlaten. Roosters, een mechanisch systeem of ventilatie met warmteterugwinning zijn de opties. Doe dit tegelijk met de isolatie, want achteraf oplossen is duurder en ingewikkelder.
Zonnepanelen
Panelen leveren nog steeds snel resultaat, maar kijk naar de capaciteit van je meterkast en naar het net in je wijk. In delen van de stad is het net druk, en dan kan een omvormer op zonnige middagen terugregelen. Richt je daarom op zelf verbruiken, bijvoorbeeld door de wasmachine en de boiler overdag te laten draaien. Dat levert meer op dan een paar extra panelen op het dak.
Waar je advies haalt
Er is voor bewoners een onafhankelijk energieloket waar je gratis kunt vragen wat bij jouw woning past, en er zijn energiecoaches die bij je thuis meekijken. Bij grotere ingrepen loont een maatwerkadvies van een gecertificeerd adviseur. Daarnaast zijn er in verschillende Amersfoortse wijken bewonersinitiatieven die gezamenlijk inkopen en ervaringen delen, en dat scheelt zowel geld als fouten.
Subsidie en financiering
Er is een landelijke subsidieregeling voor isolatie en warmte-installaties en er is een landelijk fonds waar je tegen gunstige voorwaarden kunt lenen. Daarnaast heeft de gemeente regelmatig eigen regelingen. Lees de voorwaarden voordat je de opdracht geeft, want er gelden eisen aan oppervlakte, isolatiewaarde en aan het aantal maatregelen dat je tegelijk neemt.
Huurders
Ben je huurder, dan ligt het initiatief bij de verhuurder. Bij corporaties lopen renovaties per complex en heb je inspraak in het voorstel. Zelf kun je kleine dingen doen die verrassend veel schelen, van tochtstrips en radiatorfolie tot goede gordijnen. Bij een woning met een slecht label kun je via de huurcommissie stappen zetten, en het wijkteam kan je daarbij op weg helpen.
Wat het oplevert
Isoleren levert twee dingen op, een lagere rekening en een huis dat prettiger is om in te zitten. Dat tweede wordt onderschat. Een geïsoleerde vloer betekent geen koude voeten, en isolerend glas betekent dat je bij het raam kunt zitten in januari. Reken je plan door op terugverdientijd, maar weeg dat comfort mee, want dat merk je elke dag en de rekening zie je één keer per jaar.
