Een paar dagen per jaar is de binnenstad van Amersfoort van niemand en van iedereen tegelijk. Er staan podia op de pleinen, de kermis draait, de terrassen lopen door tot in de straat en ergens in het programma trekt een stoet met een enorme zwerfkei door het centrum. Dat zijn de Keistadfeesten, en ze zijn onlosmakelijk verbonden met de bijnaam die de stad al eeuwen draagt.
Waar de naam vandaan komt
Amersfoort heet Keistad naar de Amersfoortse Kei, een zwerfkei van ruim zeven ton die in 1661 door zo’n vierhonderd stadsgenoten van de Utrechtse Heuvelrug de stad in werd gesleept. Jonker Everard Meyster had gewed dat hij dat voor elkaar zou krijgen, en hij lokte de deelnemers met bier en krakelingen. De stad werd er in de omliggende plaatsen jarenlang mee geplaagd, en Amersfoorters heetten voortaan keientrekkers. Wat begon als spot werd een geuzennaam, en het feest speelt daar nog altijd mee.
Het keitrekken
Het hoogtepunt voor veel bezoekers is de historische optocht waarin de kei op een slee door de binnenstad wordt getrokken, met deelnemers in kostuum. Het is luidruchtig, het gaat langzaam en het is precies zo onzinnig als het oorspronkelijke verhaal, en juist daarom werkt het. Wie kinderen meeneemt, kiest een plek langs de route waar ze op iets kunnen staan, want tussen de volwassenen zien ze er weinig van.
Wat er verder te doen is
- Podia met live muziek op de pleinen in de binnenstad.
- Een kermis, met attracties voor jong en oud.
- Terrassen die uitwaaieren over de straat.
- Activiteiten voor kinderen overdag.
- Kraampjes en horeca verspreid door het centrum.
Waar je het beste staat
De Hof en het Lieve Vrouwekerkhof zijn de drukste plekken en tegelijk het middelpunt. Wil je muziek horen zonder in de massa te staan, kies dan een podium net buiten die kern, of ga vroeg op de avond. Rond de Muurhuizen en langs de gracht is het rustiger en heb je alsnog de sfeer, met minder gedrang. Voor de optocht geldt hetzelfde, ergens halverwege de route sta je vrijer dan op het eindpunt.
Erheen komen
Kom op de fiets of met de trein. Vanaf Amersfoort Centraal loop je in een kwartier naar het hart van de binnenstad, en tijdens het feest is dat de snelste route. Delen van het centrum zijn afgesloten voor verkeer, en de parkeergarages rond de kern zitten in de avond vol. Wie toch met de auto komt, gebruikt een P+R aan de rand van de stad.
De rest van het festivaljaar
De Keistadfeesten staan niet alleen. Amersfoort heeft een dichtbezet festivaljaar, met een groot gratis jazzfestival dat de binnenstad met podia op de historische pleinen vult, een internationaal festival voor straat- en locatietheater, een smartlappen- en shantyfestival dat de stad vol levensliederen zet en culinaire evenementen in de zomer. In de praktijk betekent dat dat er in het warme seizoen bijna elk weekend wel iets is.
Handig om te weten
Neem contant geld noch pinpas als enige mee, maar zorg dat je allebei hebt, want kleine kramen werken niet allemaal hetzelfde. Houd rekening met geluidsniveaus voor jonge kinderen en neem gehoorbescherming mee als je bij een podium blijft staan. En kijk vooraf op het programma waar het kindergedeelte zit, want dat ligt vaak net buiten de drukste straat.
De kei zelf bezoeken
Buiten het feest om kun je de Amersfoortse Kei gewoon opzoeken. Hij ligt aan de rand van de binnenstad, bij de Stadsring op de hoek van de Arnhemsestraat. Het is een kort bezoek, want het is een steen, maar het is wel de steen waar de hele stad naar is vernoemd. Combineer het met een rondje langs de Muurhuizen, dan heb je in een uur het verhaal en het decor bij elkaar.
Voor bewoners van de binnenstad
Wonen in het centrum betekent dat het feest letterlijk voor je deur staat. De organisatie werkt met eindtijden en met een aanspreekpunt tijdens het evenement, en bewoners krijgen vooraf bericht over afsluitingen en over wanneer je auto weg moet zijn. Zet hem tijdig in een garage, want een auto die in de afzetting staat wordt weggesleept. Wie er echt niet tegen kan, plant die dagen iets buiten de stad, want een paar dagen per jaar hoort dit bij het adres.
