Amersfoort ligt op een grens. Aan de westkant de zandgrond van de Utrechtse Heuvelrug, aan de noordkant de natte polders van Eemland en aan de oostkant de Gelderse Vallei. Drie landschappen, drie soorten landbouw, en dat is te proeven op de markten en in de winkels van de stad.
Wat de streek oplevert
- Zuivel en kaas uit de veehouderij in de polders.
- Eieren en pluimveeproducten uit de Gelderse Vallei.
- Seizoensgroenten en aardappelen van de akkers rond de stad.
- Honing van imkers uit de bossen en de heide.
- Fruit en sap van boomgaarden in de omgeving.
- Bier van de stadsbrouwerij in de binnenstad.
Waar je het koopt
Op het Eemplein staat wekelijks een markt met een accent op biologische producten en streekwaren. Op de markt op de Hof staan kramen met kaas, groente en noten, en daar zitten producten uit de omgeving tussen. Daarnaast zijn er boerderijwinkels net buiten de stad, richting Hoogland, Hooglanderveen en de polders, waar je aan de bron koopt.
Waarom seizoen kopen loont
Een product dat in het seizoen uit de buurt komt, smaakt beter en is goedkoper dan hetzelfde product buiten het seizoen van ver. Dat klinkt als een principe maar het is gewoon smaak. Asperges in het voorjaar, aardbeien in juni, pompoen in het najaar en boerenkool na de eerste nachtvorst. Op de markt zie je vanzelf wat er is, en dat is de makkelijkste manier om het seizoen te volgen.
De polders van Eemland
De polders ten noorden van de stad zijn nat, open weideland met sloten en dijken. Het is veeteeltgebied, met melkvee en met weidevogels die in het voorjaar in het gras zitten. Voor de stad betekent dat zuivel van dichtbij, en voor wandelaars en fietsers een landschap dat op tien minuten fietsen begint.
De Gelderse Vallei
Aan de oostkant ligt de Gelderse Vallei, van oudsher een gebied met gemengde en intensieve landbouw. Er zijn boerderijen die aan huis verkopen en er zijn producenten die op de markten van de regio staan. Voor eieren, vlees en zuivel is dat de kant waar veel van vandaan komt.
De tabakshistorie
Rond Amersfoort werd eeuwenlang tabak geteeld, en dat heeft het landschap en de economie van de streek lang gestempeld. De tabaksschuren die daarbij hoorden, zijn deels bewaard gebleven in de omgeving. Die geschiedenis wordt verteld in het historisch museum van de stad, naast het verhaal van de brouwerijen en de textiel.
Bij een restaurant vragen
Steeds meer keukens in de binnenstad werken met producten uit de omgeving, maar het staat lang niet altijd op de kaart. Vraag ernaar, want de meeste koks vertellen er graag over en het levert vaak een gerecht op dat die dag het beste is. Hetzelfde geldt voor bier, want de stadsbrouwerij staat in veel zaken op de kaart.
Zelf de boer op
Een fietsrondje langs de boerderijwinkels in de polder is in het weekend een aardige besteding van een ochtend. Je fietst door open landschap, je koopt onderweg wat er is en je bent binnen anderhalf uur weer thuis. Neem tassen mee die op de fiets passen en houd er rekening mee dat niet elke winkel elke dag open is.
De boerderijen als landschap
De boerderijen in de polders van Eemland staan op terpen en langs de dijken, en het landschap eromheen is grotendeels open. Dat betekent dat een fietstocht langs de streekproducenten ook een tocht door een van de mooiste stukken landschap van de provincie is. In het voorjaar zitten de weidevogels in het gras en in de winter liggen er grote groepen ganzen.
Zelf verwerken
Wie in het seizoen inkoopt, houdt over, en dan is invriezen, inmaken of drogen de logische stap. Appels uit de omgeving worden moes of sap, pompoen gaat de vriezer in en kruiden drogen op zolder. Dat is geen nostalgie maar praktisch, want het is de manier om het hele jaar iets van de streek in huis te hebben zonder er in januari voor te betalen.
