Een tochtige woonkamer, een hoge energierekening en een cv-ketel die op leeftijd raakt. Verduurzamen begint bij de meeste Amersfoorters met een concrete ergernis. De vraag is dan meteen wat je als eerste doet en of er iets is dat meebetaalt. Beide vragen zijn goed te beantwoorden, maar in die volgorde.
Eerst de schil, dan de installatie
De vuistregel is simpel. Isoleer eerst, verwarm daarna anders. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis werkt tegen, want die is gebouwd voor lagere aanvoertemperaturen. Begin daarom met dakisolatie, vloerisolatie, spouwmuurisolatie waar dat kan en glas. Kierdichting en radiatorfolie zijn goedkope stappen die verrassend veel doen. Pas als de schil op orde is, wordt een warmtepomp of een lagetemperatuursysteem interessant.
Landelijke regelingen
Er is een landelijke subsidieregeling voor isolatie en voor warmte-installaties, waarbij je achteraf een deel van de kosten terugkrijgt. De belangrijkste spelregels zijn dat je vaak twee maatregelen tegelijk moet nemen voor het hogere bedrag, dat er minimumoppervlakten en isolatiewaarden gelden en dat je de subsidie binnen een bepaalde termijn na de werkzaamheden aanvraagt. Lees die voorwaarden vóór je de opdracht geeft, want achteraf aanpassen kan niet.
Lenen tegen een lage rente
Naast subsidie bestaat er een landelijk warmtefonds waar je tegen een gunstige rente kunt lenen voor verduurzaming, ook als je een laag inkomen hebt. Voor veel huishoudens is de combinatie van subsidie en zo’n lening de manier waarop het rond komt. Gemeenten hebben daarnaast regelmatig eigen regelingen, van kleine bijdragen tot leningen, en die veranderen. Kijk daarom altijd op de gemeentesite van Amersfoort wat er op dat moment loopt.
Waar je begint met advies
- Een onafhankelijk energieloket voor bewoners, waar je gratis kunt vragen wat bij jouw woning past.
- Een energiecoach uit de buurt die bij je thuis meekijkt.
- Een maatwerkadvies van een gecertificeerd adviseur, wat bij grotere ingrepen loont.
- Bewonersinitiatieven in de wijk die gezamenlijk inkopen en ervaringen delen.
Per wijk verschilt de opgave
Amersfoort heeft een heel gemengde woningvoorraad. In Vathorst en Nieuwland staan woningen die al met een behoorlijke isolatiestandaard zijn gebouwd, en in Nieuwland liggen bovendien al decennia zonnepanelen op een groot aantal daken. In de naoorlogse wijken zoals Liendert, Rustenburg en de Kruiskamp valt met isolatie nog veel te winnen. In het Soesterkwartier en de vooroorlogse buurten heb je te maken met dunne muren en enkel glas, en in de binnenstad met monumenten waar niet alles mag.
Monumenten en beschermd stadsgezicht
Woon je in een van de Muurhuizen of in een ander monumentaal pand, dan is verduurzamen maatwerk. Voorzetramen, isolerend glas in bestaande roeden, dak- en vloerisolatie van binnenuit en zonnepanelen op een niet-zichtbaar dakvlak zijn de routes die vaak wel kunnen. Overleg vroeg met de gemeente, want voor werk aan een monument is meestal een vergunning nodig en een goed voorbereid plan wordt sneller goedgekeurd.
Huurders
Ben je huurder, dan ligt het initiatief grotendeels bij de verhuurder. Bij corporaties lopen renovaties per complex, en bewoners krijgen inspraak in het voorstel. Je kunt zelf om een isolatiemaatregel vragen, en bij een woning met een slecht energielabel is er de mogelijkheid om via de huurcommissie iets af te dwingen. Kleine dingen mag je zelf doen, zoals tochtstrips, radiatorfolie en gordijnen met een goede voering.
Let op de aannemer
Vraag altijd meerdere offertes, laat vastleggen welke isolatiewaarde wordt geleverd en controleer of het bedrijf voldoet aan de eisen die de subsidie stelt. Bewaar facturen en foto’s van het werk, want die heb je nodig bij de aanvraag. En laat bij vloer- en spouwisolatie kijken naar ventilatie, want een goed dichtgemaakt huis zonder frisse lucht levert vocht en schimmel op.
Zonnepanelen en het net
Zonnepanelen zijn nog steeds een van de snelste stappen, maar houd rekening met de capaciteit van je meterkast en met het elektriciteitsnet. In een aantal wijken is het net druk, en dan kan een omvormer op zonnige middagen terugregelen. Kijk daarom ook naar zelf verbruiken, bijvoorbeeld door de wasmachine en de boiler overdag te laten draaien, want dat levert meer op dan een paar extra panelen.
Doe het in de goede volgorde
Een verstandige route is een nulmeting van je verbruik, dan kierdichting en isolatie, dan ventilatie op orde brengen, dan zonnepanelen en pas daarna de verwarming vervangen. Wie andersom begint, betaalt vaak twee keer. Neem bovendien natuurlijke momenten mee, zoals een dak dat toch vervangen moet of een badkamer die eruit gaat, want dan zijn de meerkosten van isoleren klein.
